Onkoloji
Onkoloji (Yun. ‘’oncos’’=tümör; ‘’logos’’=bilim ) tümör veya neoplazileri inceleyen bilim dalıdır. Kanser ise; gündelik dilde tüm habis (kötü huylu) tümörleri tanımlamak amacıyla kullanılır. Kanser; genel olarak hücrelerin genetik kodlarında oluşan hasarlara bağlı olarak kontolsüz ve anormal bir şekilde çoğalması, ilerleyen dönemlerde ise başka organ dokuları işgal ederek normal organ fonksiyonlarının bozulması neden olan bir hastalıktır.
Amerikan Kanser Derneği’nin istatiksel verilerine göre kanserler, ölümlerin yaklaşık olarak %23’ünden sorumlu olarak, ölüm nedenleri arasında kalp-damar hastalıklarından sonra ikinci sırada gelmektedir. Bu nedenle günümüz tıbbında kanserlerin kökeni, tanı ve tedavileri araştırma-geliştirme alanlarının en önde gelenlerindendir.
Dünyada her yıl yaklaşık 12 milyon kişiye kanser tanısı konulmakta ve 7.6 milyon kişi kanserden ölmektedir. Önlem alınmazsa, dünya genelinde kanser yükünün artarak 2030 yılında 26 milyon yeni tanı kanser vakasına ve 17 milyon ölüme ulaşacağı tahmin edilmektedir. Kanserde en hızlı artış ise ülkemizin de içinde bulunduğu düşük ve orta gelirli ülkelerde olacaktır.
Gelişmiş ülkelerde; erkeklerde akciğer, kadınlarda ise meme en sık görülen kanser türleridir. Kanserden ölüm nedenleri arasında ise her iki cinsde de akciğer ilk sırayı almaktadır.
Kanser oluşumunda genetik ve çevresel faktörlerin (sigara, alkol, radyasyon, ultraviyole ışın, hepatit B virusu gibi) rolü vardır. Son yıllarda bu faktörlerde artışla birlikte tanı hızının da artmasiyla kanser insidans hızında dünyada ve ülkemizde artış gözlenmiştir. Bunun sonucu olarak da kanser tarama ve koruma programları artırılmaktadır. Bilinen risk faktörlerinin ortadan kaldırılmasına yönelik tarama ve koruma programları sayesinde bazı kanserler önlenebilir (karaciğer, rahim ağzı gibi) ya da erken dönemde (meme, kolorektal gibi) tanı konabilir hale gelmiştir. Ayrıca ilerleyen cerrahi tedavi tekniklerinin yanısıra; yenilikçi ve hedefe yönelik tedavi anlayışının yerleşmesi ile de son yıllarda keşfedilen ilaçlar sayesinde bir çok kanser türünde sağkalım süreleri uzamıştır.