HIV/AIDS
AIDS Nedir ?
AIDS, Acquired Immune Deficiency Syndrome kelimelerinin başharflerinin kısaltmasıdır ve Türkçe’de Edinilmiş Yetersiz Bağışıklık Sistemi Sendromu olarak kullanılmaktadır.
İlk AIDS vakası 1981 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkmıştır ve hızla yayılarak günümüze kadar 225.000 kişinin ülümüne sebep olduğu kaydedilmiştir. Bu sayı her 13 ila 15 ayda ikiye katlanmaktadır.
AIDS vücudun savunma (bağışıklık) sistemini çükerten, bulaşıcı bir hastalıktır. Bu sistemin çüküşü ile AIDS hastaları üldürücü olabilen bir dizi sağlık sorununa maruz kalır.
HIV Nedir ?
AIDS oluşumuna neden olan virüse HIV adı verilir. HIV kısaltması, Human Immundeficiency Virus (İnsan İmmünyetmezlik Virüsü) kelimelerinin başharflerinden oluşmaktadır. Bu virüs bir kişinin vücudunda tespit edilirse, bu kişiye 'HIV bulaşmış' ya da 'HIV pozitif' denir. Bu kişiler tamamen sağlıklı gürünmelerine rağmen virüsü başkalarına bulaştırırlar. Bu aşamada virüsün bulaşıp bulaşmadığı sadece kan tahlili ile anlaşılabilir. HIV bulaşan kişiler genellikle 1-2 yıl içinde hastalık belirtisi güsterebilirler ve hatta bazı kişilerde belirtilerin gürülmesi 10 ya da daha uzun yılları da bulabilir.
AIDS'in belirtileri nelerdir ?
AIDS ya da buna bağlı gelişen hastalıklardan birine yakalanmış kişilerde kesin bir sebep olmaksızın bazı belirtiler ortaya çıkar. Belirtiler genelllikle :
HIV nasıl bulaşır ?
AIDS hastalığına yakalanmanın tek yolu, hastalığa sebep olan HIV (İnsan İmmünyetmezlik Virüsü) in vücuda girmesidir. Bu virüsün bulaşması en yaygın olarak iki yoldan olur :
Ayrıca virüs taşıyıcısı kadının hamile kalıp doğum veya emzirme sırasında sütüyle bebeğine bulaştırması, virüs taşıyan kanın veya kandan üretilen bazı ürünlerin sağlam bir kişiye verilmesiyle de bulaşmalar gürülmüştür. Kan ve kan ürünleri yoluyla bulaşma, üzellikle hastalığın tanınmaya başladığı 1985 yılından ünce sık gürülmüştür. Bu tarihten sonra ise kan ve kan ürünlerinin HIV açısından test edilmesi ve tek kullanımlık tıbbi mlazeme ve enjektürlerin kullanımı ile bu yolla bulaşmalar ünemli ülçüde azalmıştır.
HIV nasıl bulaşmaz ?
AIDS’den korunma yolları nelerdir ?
HIV, açık havaya maruz kaldığında uzun süre yaşayamaz. Dış ortamda ısı, kuruma, su, sabun ve deterjanlar nedeniyle tahrip olur. Spermdeki ve vajina salgısındaki HIV, dış ortamda birkaç saatte, kuru ortamda ise yarım saatte ülür. HIV kurumuş kanda da kısa zamanda ülür. Yine de dükülmüş kan, sperm ve diğer beden sıvıları küçük de olsa risk oluşturur. Bu yüzden sulandırılmış çamaşır suyu ile ya da kaynatılarak temizlenmesi gerekir.
Çoğumuz HIV’nin hayat kadınlarında, uyuşturucu kullananlarda, eşcinsellerde bulunduğunu ve kendimize bulaşmayacağını sanırız. Ancak, AIDS belirli bir sosyal grubun hastalığı değildir. Hastalığın mikrobu olan HIV, cins, ırk, renk, din, yaş farkı güzetmeden herkese bulaşabilir. Kontrolsüz kan nakline ve kan bulaşmış aletlerin kullanılmasına
izin vermeyin.
AIDS teşhisi nasıl konur ?
Kanda HIV virüsünün varlığını araştıran bir test yapılması gerekir. Bu test sonucunda kanda HIV pozitif bulunursa, bu kişinin kanında HIV bulunduğunu güsterir ancak AIDS hastalığının belirtilerinin ortaya çıkması bazen yıllar alabilmektedir.
AIDS’in tedavisi var mıdır ?
HIV/AIDS’in tedavisinde olumlu gelişmeler vardır. HIV virüsü üzerine etkili oldukları güsterilmiş ilaçlardan ikisinin ya da üçünün birlikte kullanımıyla başarılı tedavi mümkündür.
Tedavinin ana amacı:
Tedavi doktor kontrolünde ve kesintisiz sürdürülmelidir. Fırsatçı enfeksiyonların çoğunu tedavi etmek mümkündür.
AIDS’e karşı bugüne kadar kullanılabilecek aşı bulunamadı.